Vondst van de maand: Grabbelbakje uit de 17e eeuw

Uit de rubriek ‘Vondst van de maand’ tonen we een bijzondere vondst en vertellen het verhaal dat hierover bekend is.
In de zomer van 2011 was er een grote opgraving op de plek van het huidige Rozet. Waar nu de kelder met het Erfgoedcentrum is gevestigd, werden resten gevonden die teruggaan tot de late 12e of 13e eeuw. Tijdens de opgravingen werd het gebied opgehoogd en bebouwd. Een deel van de stadsmuur en de Jansbeek is blootgelegd.

In een beerput van een van de vele erven die zijn aangetroffen, vonden de onderzoekers een bijzondere papkom of grabbelbakje het begin van de 17e eeuw.

Snoep bij het kraambed
Dit grabbelbakje heeft maar liefst 6 ‘oren’ en er zijn 3 kikkers op de binnenkant geboetseerd. Hoewel er geen historisch bewijs voor is, werden de grabbelbakjes zeer waarschijnlijk voor bijzondere gelegenheden gemaakt, bijvoorbeeld voor een huwelijk, verjaardag of geboorte. Hierop wijzen onder andere de jaartallen die veel op deze voorwerpen zijn aangebracht. Volgens de overlevering zou na een geboorte bij het kraambed een grabbelbakje rondgaan met klein snoepgoed voor kinderen en kraambezoek. Mensen konden het bakje met al die oren makkelijk doorgeven en aanpakken.https://arnhemshart.nl

Kikkers in een kom
De betekenis van versieringen aan de binnenkant van deze bakjes is niet goed te achterhalen. Het kan zijn dat in reliëf geboetseerde figuren moesten voorkomen dat kinderen het hele bakje snoep met één haal konden leeghalen. De kikkers in dit grabbelbakje hebben waarschijnlijk een symbolische betekenis die op vergankelijkheid wijst. Die verwijzing was in de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd niet ongebruikelijk. Op andere grabbelbakjes komen ook zandlopers en schedels voor, symbolen met de dezelfde betekenis.

https://arnhemshart.nlHollandse bakjes
Behalve in Arnhem zijn alleen in Amsterdam, Alkmaar en Venlo vergelijkbare vondsten bekend. Opvallend is dat het Arnhemse grabbelbakje onderdeel is van een groep vrijwel identieke exemplaren, die ook bekendstaan als ‘Hollandse vondsten’. Dit is af te leiden uit de standring die de pottenbakker op de witte aardewerken bakjes aanbracht. In Limburg brachten de pottenbakkers op hun roodbakken aardewerk geen ring maar een standvlak aan. De kom is vermoedelijk met een West-Nederlandse potschuit in Arnhem beland.

ArnhemMail

ArnhemMail plaatst berichten van de gemeente Arnhem.

Geef je reactie hieronder:

error: ©Copyright Bewonersgroep Arnhems Hart